Gdy piłki wypadają poza kort, trzeba rozdzielić dwie sytuacje. Zarządca obiektu powinien ograniczyć problem za pomocą piłkochwytów, a zawodnik musi ocenić, czy piłka wypadła poza pole gry zgodnie z zasadami danej dyscypliny. W tenisie ziemnym najczęściej oznacza to aut i utratę punktu, natomiast w padlu na wybranych kortach możliwa jest gra poza obrysem boiska.
Dlaczego piłki wypadają poza kort?
Dla właściciela kortu wypadanie piłek oznacza nie tylko konieczność ich ciągłego zbierania. Rozpędzona piłka może trafić widza, przechodnia, samochód albo element sąsiedniej infrastruktury. Problem nasila się, gdy kort znajduje się blisko parkingu, ciągu komunikacyjnego lub innego boiska.
Podstawowym zabezpieczeniem jest piłkochwyt, czyli wysoka siatka ochronna ustawiona za liniami końcowymi i wzdłuż boków kortu. Jej zadaniem jest zatrzymanie piłki bez gwałtownego odbicia. Zawodnik patrzy na tę samą sytuację inaczej: jeśli piłka po jego uderzeniu nie trafi w wyznaczone pole, zagranie może zakończyć punkt jako aut.
Jak zabezpieczyć kort przed wypadaniem piłek?
Piłkochwyt powinien być dobrany do rodzaju obiektu, jego położenia i przewidywanej prędkości piłek. Na kortach tenisowych często stosuje się oczko 25 × 25 mm, które skutecznie zatrzymuje piłki, a jednocześnie nie zasłania całkowicie widoku. Konstrukcje mogą osiągać nawet 8 metrów wysokości, choć dokładny wymiar zależy od układu kortu i otoczenia.
Na zewnątrz dobrze sprawdza się polietylen o wysokiej gęstości. Materiał nie chłonie wody, jest odporny na promieniowanie UV i zmienne warunki pogodowe. W halach częściej wykorzystuje się polipropylen, ponieważ nie musi znosić deszczu ani długotrwałego nasłonecznienia. Przy wyborze trzeba uwzględnić także grubość linki. W dostępnych rozwiązaniach spotyka się między innymi warianty od około 1,8 mm do 5 mm.
| Materiał | Oczko | Zastosowanie | Główne zalety |
|---|---|---|---|
| Polietylen | Najczęściej 25 × 25 mm, dostępne są też większe oczka | Korty zewnętrzne | Odporność na wodę, UV i zmienną pogodę |
| Polipropylen | Między innymi 20 × 20 mm, 25 × 25 mm i 45 × 45 mm | Hale i obiekty wewnętrzne | Niska masa w wybranych wariantach, szeroki wybór grubości |
| Siatka wzmacniana | Dobierane do projektu | Miejsca narażone na mocne uderzenia | Większa odporność mechaniczna i możliwość wykonania na wymiar |
Dobrze zaprojektowany piłkochwyt przynosi kilka konkretnych korzyści:
- Chroni widzów, pracowników i osoby przechodzące w pobliżu kortu.
- Ogranicza ryzyko uszkodzenia samochodów, ogrodzeń i innych elementów otoczenia.
- Zmniejsza liczbę przerw na szukanie piłek poza kortem.
- Pomaga oddzielić sąsiadujące pola gry i ogranicza przenikanie piłek między kortami.
Warto też odróżnić piłkochwyt od blendy przeciwwiatrowej. Blenda ogranicza podmuchy i poprawia warunki gry na otwartej przestrzeni, ale jej głównym zadaniem nie jest zatrzymywanie mocno uderzonych piłek. Jeśli kort znajduje się w miejscu szczególnie narażonym na wiatr, oba rozwiązania mogą się uzupełniać.
Czy piłka poza kortem oznacza aut?
W tenisie ziemnym piłka, która po prawidłowym uderzeniu ląduje poza właściwym polem gry, oznacza aut. Punkt wygrywa przeciwnik. Linie należą do pola, które wyznaczają, więc piłka dotykająca linii nie jest autowa. Jeżeli natomiast piłka przed odbiciem w kort trafi w stałe urządzenie, takie jak ogrodzenie, trybuna lub widz, punkt również przegrywa zawodnik, który ją uderzył.
Nie należy mylić tego z sytuacją, w której odbierający stoi poza liniami kortu. W tenisie może znajdować się poza obrysem pola gry po swojej stronie, ale musi odbić piłkę zanim ta odbije się drugi raz. Sama pozycja zawodnika poza linią nie oznacza więc automatycznie autu.
Gdy podczas meczu piłka wypadnie poza kort, postępuj według kolejności:
- Oceń, czy piłka wcześniej odbiła się w prawidłowym polu i czy nie dotknęła stałego urządzenia.
- Sprawdź, czy grasz w tenisa ziemnego, czy w padla, oraz jakie zasady przyjął organizator.
- W tenisie ziemnym wywołaj aut lub zaakceptuj decyzję sędziego, gdy piłka wylądowała poza linią.
- Wznowij grę dopiero po ustaleniu wyniku punktu i odzyskaniu piłki.
Tenis a padel – kiedy można zagrać poza kortem?
W padlu kort jest zamknięty ścianami i metalowym ogrodzeniem, a piłka może odbić się od tych elementów po wcześniejszym kontakcie z podłożem. Na obiektach przystosowanych do gry poza kortem zawodnicy mogą wybiec przez specjalne wejścia i odegrać piłkę ze strefy zewnętrznej.
Taka możliwość wymaga jednak odpowiedniej konstrukcji. Po bokach kortu muszą znajdować się otwory dostępowe, a poza nimi należy pozostawić wolną i zabezpieczoną strefę. W przeciwnym razie wybieg za kort może być niebezpieczny albo niedopuszczalny regulaminowo. Na zwykłym korcie tenisowym nie wolno zakładać, że podobna gra jest dozwolona tylko dlatego, że piłka przeleciała nad ogrodzeniem.
Najprostsza zasada jest więc taka: w tenisie piłka poza polem gry zwykle kończy wymianę autowym zagraniem, a w padlu gra poza kortem jest możliwa tylko na obiekcie przygotowanym do tego celu i zgodnie z regulaminem zawodów.
Dla zarządcy kortu piłkochwyty są rozwiązaniem bezpieczeństwa i organizacji gry. Dla zawodnika najważniejsze pozostaje rozpoznanie dyscypliny, granic pola oraz lokalnych zasad. Dzięki temu można ograniczyć zarówno wypadanie piłek, jak i spory o wynik wymiany.
