Doba gwiazdowa na Wenus trwa 243,0226 dni ziemskich, a doba słoneczna między kolejnymi wschodami Słońca wynosi 116,75 dnia ziemskiego. Pełny obrót planety trwa zatem dłużej niż jej rok. W artykule znajdziesz szczegółowe dane oraz wyjaśnienie tej nietypowej zależności.
Ile trwa doba gwiazdowa na Wenus?
Pełen obrót wokół własnej osi zajmuje tej planecie 243,0226 dni ziemskich. Wartość tę określa się mianem doby gwiazdowej, czyli czasu, w którym ciało niebieskie powraca do tej samej orientacji względem odległych gwiazd.
Rok wenusjański zamyka się w 224,65 dnia ziemskiego, co po zaokrągleniu daje 225 dni. To sprawia, że doba gwiazdowa trwa dłużej niż pełne okrążenie Słońca. Okres obrotu zapisywany jest jako −5832,6 h, a znak minus wynika z kierunku obrotu. Na równiku powierzchnia porusza się z prędkością 6,52 km/h, czyli wielokrotnie wolniej niż na Ziemi.
Skalę różnic między Ziemią a drugą planetą od Słońca pokazuje poniższe zestawienie:
| Parametr | Ziemia | Wenus |
| Doba gwiazdowa | 23 h 56 min | 243,0226 dni ziemskich |
| Doba słoneczna | 24 h | 116,75 dnia ziemskiego |
| Rok | 365,25 dni | 224,65 dnia ziemskiego |
Jak powstaje różnica między dobą słoneczną a gwiazdową?
Doba słoneczna to czas pomiędzy kolejnymi wschodami Słońca. Na Ziemi różnica między nią a dobą gwiazdową wynosi zaledwie kilka minut, jednak na omawianym globie obie wartości dzieli ogromna przepaść. Wynika to z jednoczesnego ruchu orbitalnego i bardzo powolnego obrotu.
Doba gwiazdowa trwa dłużej niż rok wenusjański, a doba słoneczna liczy 116,75 dnia – to sprawia, że rok trwa mniej niż dwie pełne doby słoneczne.
Dla obserwatora stojącego na powierzchni między wschodami Słońca mijają 116,75 dnia ziemskiego. Rok liczy tam zatem tylko niecałe dwie doby słoneczne, co jest rzadką zależnością w Układzie Słonecznym.
Dlaczego Słońce wschodzi na zachodzie?
Planeta obraca się ruchem wstecznym, czyli w kierunku przeciwnym do większości ciał niebieskich. Oprócz tego samego zjawiska doświadcza Uran. W praktyce wschód Słońca wypada na zachodzie, a zachód na wschodzie.
Czy długość dnia jest stała?
Długość dnia nie jest wartością stałą. Badania radarowe wykazały, że tempo obrotu potrafi zmieniać się o co najmniej 20 minut. Odpowiada za to ciężka atmosfera, która wymienia pęd z twardym podłożem i na przemian przyspiesza lub spowalnia obrót planety.
Jaki jest wpływ atmosfery na obrót planety?
Warstwa gazowa składa się w 96,5% z dwutlenku węgla, a pozostałe 3,5% to głównie azot. Na powierzchni panuje ciśnienie 92 razy większe niż na Ziemi, a średnia temperatura sięga 737 K, czyli około 460°C. Masa atmosfery jest blisko 93 razy większa od ziemskiej.
W górnych partiach chmur wiatry osiągają prędkość 300 km/h, a atmosfera na poziomie chmur okrąża glob w cztery do pięciu dni ziemskich. Ten tak zwany super obrót jest znacznie szybszy niż ruch samej planety.
Chmury z kwasu siarkowego i dwutlenku siarki odbijają około 60% światła słonecznego. Efekt cieplarniany sprawia, że powierzchnia jest gorętsza niż powierzchnia Merkurego, chociaż Merkury leży bliżej Słońca.
Jak wygląda powierzchnia i wnętrze planety?
Około 80% powierzchni stanowią równiny wulkaniczne, a blisko 90% obszaru pokrywa zestalona lawa bazaltowa. To ślad po globalnych epizodach wulkanicznych, które odnowiły skorupę w ciągu ostatnich kilkuset milionów lat.
Pod względem geometrii glob jest niemal idealną kulą o promieniu 6051,8 km i spłaszczeniu 0,000. Masa wynosi 81,5% masy Ziemi, a średnia gęstość materiału to 5243 kg/m³.
Dwa największe obszary wyżynne to Ishtar Terra o wielkości Australii oraz Aphrodite Terra o rozmiarach Ameryki Południowej i długości prawie 10 000 km. Na pierwszym z nich leżą Maxwell Montes, których najwyższy szczyt wznosi się 11 km ponad średni poziom powierzchni.
Dlaczego pole magnetyczne jest tak słabe?
Żelazne jądro planety ma promień około 3000 km, ale planeta nie wytwarza wewnętrznego pola magnetycznego. Powolny obrót i brak konwekcji sprawiają, że magnetosfera powstaje jedynie przez oddziaływanie jonosfery z wiatrem słonecznym.
Jakie formy terenu wyróżniają ten glob?
Na powierzchni występują farra, novae, arachnoidy i korony. Farra to płaskie kopuły wulkaniczne o średnicy od 20 do 50 km i wysokości od 100 do 1000 m. Ze względu na gęstą atmosferę nie ma tu kraterów uderzeniowych o średnicy mniejszej niż 3 km.
Jak mierzono wenusjański dzień?
Pierwsze szacunki bywały błędne. Giovanni Cassini i Johann Schröter podawali około 24 godzin, co późniejsze obserwacje spektroskopowe Vesto Sliphera podważyły. Dziś wiadomo, że planeta obraca się nieporównanie wolniej.
Przełom przyniosły badania radarowe. Zespół z UCLA używał systemu 121 razy, a 21 prób dało użyteczne dane. To pozwoliło ustalić nie tylko średnią dobową, lecz także zmienność obrotu, która przy lądowaniu mogłaby przesunąć cel nawet o 30 km.
Pomiary radarowe pokazują, że przeciętny dzień trwa 243,0226 dnia ziemskiego, a poszczególne wyniki mogą różnić się o co najmniej 20 minut.
Jakie misje dostarczyły danych o tej planecie?
Najwięcej informacji o dobie, atmosferze i powierzchni zebrały między innymi:
- Wenera 9 i Wenera 10 – pierwsze zdjęcia powierzchni
- Pioneer Venus 1 i Pioneer Venus 2 – mapy radarowe i próbniki atmosferyczne
- Magellan – obserwacje 98% powierzchni i badania pola grawitacyjnego
- Venus Express – analiza chmur, wiatru i wyładowań atmosferycznych
- Akatsuki – sonda japońska, która po pięciu latach weszła na orbitę
Z Ziemi planeta świeci mocniej niż najjaśniejsze gwiazdy, osiągając obserwowaną wielkość gwiazdową od −3,8 do −4,6 magnitudo. Jej maksymalna elongacja wynosi 47,8°, a odległość od Ziemi zmienia się od 40 do 259 mln km.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Ile trwa doba gwiazdowa na Wenus?
Pełny obrót planety względem gwiazd zajmuje 243,0226 dni ziemskich. To wartość określana jako doba gwiazdowa.
Jak długa jest doba słoneczna na Wenus i co to oznacza?
Czas między kolejnymi wschodami Słońca wynosi 116,75 dnia ziemskiego. Oznacza to, że od jednego wschodu do następnego mija ponad sto dni ziemskich.
Dlaczego doba na Wenus jest dłuższa niż jej rok?
Rok wenusjański trwa około 224,65 dnia ziemskiego, czyli krócej niż obrót wokół własnej osi, dlatego doba gwiazdowa jest dłuższa niż rok. Wynika to z wyjątkowo powolnej rotacji planety.
Dlaczego Słońce na Wenus wschodzi na zachodzie?
Wenus obraca się ruchem wstecznym, przeciwnym do większości planet, więc pozorny wschód Słońca pojawia się od strony zachodniej. Podobne zjawisko występuje również na Uranie.
Czy długość dnia na Wenus jest stała?
Nie jest stała — pomiary radarowe wykazały, że tempo obrotu może zmieniać się o co najmniej 20 minut. Zmiany te powoduje wymiana pędu między gęstą atmosferą a skorupą planety.
Jak wpływa atmosfera Wenus na jej obrót?
Masowa atmosfera wymienia pęd z powierzchnią i może przyspieszać albo spowalniać obrót; wiatry w chmurach osiągają do 300 km/h. Warstwa gazowa jest niezwykle gęsta i bardzo ciężka w porównaniu z Ziemią.
Jak zbudowana jest powierzchnia Wenus?
Około 80% powierzchni to równiny wulkaniczne pokryte zestalonym bazaltem, śladem licznych epizodów wulkanicznych. Największe wyżyny to Ishtar Terra i Aphrodite Terra, z górami sięgającymi nawet 11 km.
Jak zmierzono długość dnia na Wenus i które misje dostarczyły danych?
Przełomowe były obserwacje radarowe, które pozwoliły ustalić średnią i zmienność obrotu; wcześniej pomiary optyczne były mylące. Informacje dostarczyły misje takie jak Wenera 9/10, Pioneer Venus, Magellan, Venus Express i Akatsuki.